ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα, 12 Αυγούστου 2014


Συνέντευξη

του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιώργου Καρασμάνη
στην εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής, 10/8/2014,
και στη δημοσιογράφο Γωγώ Κατσέλη.

Δημοσιογράφος : Κύριε υπουργέ μετά το ρωσικό εμπάργκο τι έχουμε να περιμένουμε και ποια προϊόντα κινδυνεύουν;

Υπουργός : Είμαστε σε εγρήγορση από την πρώτη στιγμή που ακούστηκαν σκέψεις και προθέσεις για επιβολή εμπάργκο από τη Ρωσία σε αγροδιατροφικά προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά την απόφαση της ρωσικής κυβέρνησης, εξετάζουμε από κοινού με το Υπουργείο Εξωτερικών όλες τις πτυχές της και βρισκόμαστε σε συνεχή διαπραγμάτευση και επικοινωνία με την Κομισιόν και τις Ρωσικές αρχές. Στην απόφαση της Ρωσίας δεν αναφέρονται συγκεκριμένα σε ποια προϊόντα ποιών χωρών θα ισχύσουν οι περιορισμοί. Το θέμα είναι εξαιρετικά σημαντικό, θα έλεγα εθνικό, αλλά και σύνθετο. Στόχος μας είναι, από τις εξελίξεις που έχουν δρομολογηθεί μέχρι τώρα, να δικαιωθούν οι ελληνικές επιδιώξεις.

Δημοσιογράφος : Την 1η Αυγούστου καταθέσατε προς έγκριση στις Βρυξέλλες τον φάκελο της νέας ΚΑΠ. Ποιες αλλαγές θα επιφέρει στον αγροτικό τομέα;

Υπουργός : Η νέα ΚΑΠ αποτελεί ορόσημο για την ελληνική γεωργία και την ελληνική ύπαιθρο γενικότερα. Μέσω του Εθνικού Φακέλου οι κοινοτικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις γίνονται πιο δίκαιες, διαφανείς και ισόρροπα κατανεμημένες στους πραγματικά ενεργούς αγρότες και μόνο για τη γη που πραγματικά καλλιεργείται και παράγει προϊόντα. Λαμβάνουμε ιδιαίτερη μέριμνα για τον κτηνοτροφικό τομέα, τους νέους αγρότες, τους αγρότες που δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές της χώρας, καθώς και για τους λεγόμενους μικρούς αγρότες, που εισπράττουν χαμηλά ποσά κοινοτικών ενισχύσεων. Στόχος μας είναι να επιστρέψουν ξανά στο χωράφι οι αγρότες που εγκατέλειψαν την παραγωγή. Μόνο έτσι θα αναγεννηθεί η ελληνική ύπαιθρος και θα αξιοποιηθούν τα κοιτάσματα ανάπτυξης που διαθέτει η ελληνική γεωργία προς όφελος της εθνικής ανάπτυξης.
Αυτό έχουμε την ευκαιρία να το κάνουμε με τα περίπου 20 δις Ευρώ της νέας ΚΑΠ διαθέτοντας για την αγροτική παραγωγή ένα ικανό ύψος άμεσων ενισχύσεων, εντάσσοντας περισσότερα προϊόντα στο σύστημα των ενισχύσεων που συνδέονται με την παραγωγή και κατανέμοντας το 30% από τα 6 δις ευρώ των κονδυλίων της Αγροτικής Ανάπτυξης, απευθείας στις περιφέρειες της χώρας για επενδύσεις.

Μέσα στα στενά χρονικά περιθώρια που είχαμε για να διαμορφώσουμε τον Εθνικό φάκελο προσπαθήσαμε και πιστεύω πετύχαμε, το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα σε συνεργασία με τους φορείς των αγροτών.
Με τη νέα ΚΑΠ γυρίζουμε σελίδα από το 2015 με το βλέμμα σε ένα καλύτερο μέλλον και σε μια πραγματικά βιώσιμη προοπτική για τους Έλληνες αγρότες.

Δημοσιογράφος : Με βάση την πρόταση σας η χώρα διαιρείται σε τρεις περιφέρειες. Πως θα γίνει η κατανομή των κονδυλίων; Εξηγήστε μας πως θα λειτουργήσει το μοντέλο της περιφεριοποίησης;

Υπουργός : Για την καταβολή των ενισχύσεων αυτών η χώρα μας διαιρείται σε τρεις Περιφέρειες: Η πρώτη αφορά τα βοσκοτόπια, και την ελληνική κτηνοτροφία που θα απορροφά κάθε χρόνο το 25% των συνολικών κονδυλίων του Εθνικού Φακέλου συνολικού προϋπολογισμού 440 εκ ευρώ. Έχουμε ύστερα από πολλές δεκαετίες μια αύξηση των κονδυλίων που θα στηρίξουν την ελληνική κτηνοτροφία. Σας θυμίζω ότι η συμμετοχή της κτηνοτροφίας στις επιδοτήσεις ήταν με την τελευταία αναθεώρηση της ΚΑΠ στο 19% και τώρα αυξάνεται στο 25%.

Η δεύτερη έχει να κάνει με τις αροτραίες καλλιέργειες, με το 47% του Εθνικού Φακέλου και συνολικού προϋπολογισμού 850 εκ ευρώ, ενώ η τρίτη Περιφέρεια αφορά όλες τις δενδρώδεις καλλιέργειες με το 28% των κονδυλίων του Εθνικού Φακέλου και συνολικού προϋπολογισμού 470 εκ ευρώ.
Συνολικά 1,76 δις Ευρώ ετησίως πάνε για τη στήριξη της παραγωγής.

Για τους νέους αγρότες προβλέπεται ποσό επιπλέον 25% επί της βασικής ενίσχυσης και θα διατεθεί το μέγιστο προβλεπόμενο από τις κοινοτικές διατάξεις ποσοστό του Εθνικού Φακέλου (2%). Επίσης, ποσοστό από τον Εθνικό Φάκελο 5% θα χορηγηθεί στους αγρότες που δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, με στόχο να μείνουν και να συνεχίσουν να παράγουν στον τόπο τους.

Όσοι αγρότες εισπράττουν κοινοτικές ενισχύσεις μέχρι 1.250 ευρώ το χρόνο (περίπου 350.000 παραγωγοί) απαλλάσσονται από μια σειρά γραφειοκρατικών διαδικασιών, και εξαιρούνται από τις απαιτήσεις του λεγόμενου «πρασινίσματος» της ΚΑΠ.

Πρέπει να διευκρινίσω σε αυτό το σημείο ότι η ένταξη ενός γεωργού σε μια περιφέρεια δεν δεσμεύει τις επιλογές καλλιέργειας. Από το 2015 ο κάθε παραγωγός θα παίρνει τα δικαιώματα που αντιστοιχούν στην έκταση που δηλώνει και θα μπορεί να καλλιεργήσει ότι θέλει. Έτσι ένας γεωργός που θα θελήσει να εγκαταστήσει δενδρώνα σε αρόσιμες εκτάσεις θα μπορεί να το πράξει οποιαδήποτε στιγμή. Ο αριθμός των δικαιωμάτων τους όμως θα καθοριστεί ανάλογα με την έκταση που θα δηλώσει στις αρχές του 2015. Η αξία δε των δικαιωμάτων θα μεταβάλλεται σταδιακά κάθε χρόνο.

Δημοσιογράφος : Η νέα ΚΑΠ στην πορεία εφαρμογής της θα επιφέρει μειώσεις επιδοτήσεων; Τελικά ποιοι θα είναι οι κερδισμένοι και οι χαμένοι;

Υπουργός : Με τη νέα περίοδο θα υπάρξουν αυξομειώσεις ενισχύσεων στους γεωργούς της κάθε περιφέρειας. Δείτε το νέο μοντέλο σαν ένα ταμείο για κάθε μια από τις τρείς περιφέρειες. Το συνολικό ποσό θα είναι σταθερό αλλά εντός της κάθε περιφέρειας θα υπάρχουν αυξομειώσεις. Προσέξτε όμως γιατί εδώ ισχύει ο κανόνας προστασίας των μειώσεων, και ο μέσος όρος των απωλειών δεν μπορεί να υπερβαίνει το 30% στην πενταετία 2015 – 2019.

Κερδισμένοι θα είναι σίγουρα οι γεωργοί που σήμερα έχουν μικρότερο αριθμό δικαιωμάτων από τις εκτάσεις τους διότι θα λάβουν δικαιώματα για το σύνολο της έκτασης τους.
Κερδισμένοι είναι επίσης οι νέοι γεωργοί λόγω του πριμ 25%.
Κερδισμένοι θα είναι σίγουρα και όσοι έχουν δικαιώματα χαμηλής αξίας κάτω των 30 ευρώ ανά στρέμμα όπου δεν προβλέπεται καμία μείωση. Μερικές απώλειες θα καταγραφούν σε όσους διέθεταν υπερυψηλά δικαιώματα – που είναι περίπου το 10%-15% των αγροτών καθώς και όσοι τελικά διαθέτουν λιγότερες εκτάσεις από τα δικαιώματα που ενεργοποιούν.
Σε αυτή τη συζήτηση δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο εθνικός μας φάκελος για τη νέα περίοδο 2015-2020 έχει υποστεί μια μείωση της τάξης του 8,5% καθώς το δημοσιονομικό πλαίσιο εντός του οποίου θα εφαρμοστεί η νέα ΚΑΠ ήταν ήδη προδιαγεγραμμένο εδώ και δυο χρόνια.
Ειδικά για το βαμβάκι πρέπει να αναφέρουμε ότι η ειδική ενίσχυση μειώνεται μόνο κατά 5% περίπου. Από την άλλη πλευρά όμως εξασφαλίζεται υψηλότερη ενίσχυση για την κτηνοτροφία, τις δενδρώδεις καλλιέργειες και άλλα εξίσου σημαντικά προϊόντα.

Δημοσιογράφος : Με τη νέα ΚΑΠ 11 προϊόντα εντάσσονται στη συνδεδεμένη ενίσχυση δίνοντας πριμ σε όσους καλλιεργούν βιομηχανική ντομάτα, πορτοκάλια κλπ. Ποιος ο στόχος σας από την ένταξη των νέων αυτών προϊόντων στο καθεστώς της συνδεδεμένης ενίσχυσης;

Υπουργός : Να συμπληρώσω ότι αρχικά ήταν 11 τα προϊόντα, αλλά κατορθώσαμε να εντάξουμε τελικά 13 στις συνδεδεμένες ενισχύσεις:

Ξεκινώντας από τις αρόσιμες εκτάσεις περιλάβαμε :

  • Το ζαχαρότευτλο για να στηρίξουμε τη μεταποιητική βιομηχανία ζάχαρης,
  • Το ρύζι για να αντισταθμιστεί το υψηλό κόστος παραγωγής ώστε να παραμείνει ανταγωνιστικό έναντι των εισαγωγών.
  • Τα όσπρια με στόχο την αύξηση της επάρκειας στο εθνικό μας φαγητό και τη μείωση των εισαγωγών.
  • Τα κτηνοτροφικά πρωτεϊνούχα καρποδοτικά ψυχανθή ώστε να έχουμε επαρκείς και φτηνές ζωοτροφές, και περιβαλλοντικό όφελος.
  • Τη βιομηχανική τομάτα για λόγους ανταγωνιστικότητας με τις γειτονικές παραγωγές χώρες.
  • Το σπαράγγι που είναι ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό προϊόν με εξαγωγικό προσανατολισμό.
  • Το βαμβάκι όπου και παραμένει η συνδεδεμένη ενίσχυση με την παραγωγή.

Στις δενδρώδεις καλλιέργειες στηρίζουμε την πρωτογενή παραγωγή για τα πορτοκάλια και τα ροδάκινα που οδηγούνται στη χυμοποίηση.

Και τέλος στην κτηνοτροφία στηρίζουμε την παραγωγή ποιοτικού αιγοπρόβειου γάλακτος καθώς επίσης και την αύξηση του ζωικού κεφαλαίου στα βοοειδή ώστε να αυξήσουμε την επάρκεια μας.
Ενώ στηρίζουμε τον κλάδο της σποροπαραγωγής που είχε μείνει παραμελημένος.
Οι συνδεδεμένες με την παραγωγή ενισχύσεις ανέρχονται στο 9% του Εθνικού φακέλου και για κάθε προϊόν θα υπάρχει ξεχωριστή στρεμματική ενίσχυση.

Δημοσιογράφος : Ποια η θέση των νέων αγροτών στη νέα ΚΑΠ; Για ποιο λόγο να στραφεί ένας νέος στην αγροτική παραγωγή και ποιες προϋποθέσεις θα πρέπει να πληρεί;

Υπουργός : Πρώτο και βασικότερο, όλοι οι νέοι θα επιδοτηθούν για το σύνολο των εκτάσεων και των ζώων τους. Μέχρι σήμερα δυστυχώς οι περισσότεροι νέοι έχουν λιγότερα δικαιώματα από τις εκτάσεις τους και συνήθως χαμηλής ή μέσης αξίας.

Το 2015 ο κάθε νέος γεωργός που είναι μικρότερος των 40 ετών θα λάβει δικαιώματα για όλη την έκταση που δηλώνει και έτσι θα αρθούν αρκετές από τις ανισότητες του παρελθόντος. Επιπλέον ο κάθε νέος γεωργός που διανύει τα 5 πρώτα έτη της δραστηριότητας του, θα λαμβάνει “bonus” 25% επί της αξίας των δικαιωμάτων του.

Ταυτόχρονα για αυτούς που επιθυμούν να εισέλθουν στο επάγγελμα για πρώτη φορά μετά το 2015, προβλέπονται κονδύλια από το εθνικό απόθεμα για την κάλυψη τους με άμεσες ενισχύσεις, ειδικό πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης που θα επικεντρωθεί στην απόκτηση τεχνογνωσίας και εξοπλισμού εγκατάστασης.

Δημοσιογράφος : Τα Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης στη νέα ΚΑΠ δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στις ομάδες παραγωγών, αλλά και στα leader. Θεωρείτε, κύριε υπουργέ, ότι θα έχουν την απορρόφηση που αναμένετε και πως αυτά τα προγράμματα θα δώσουν ώθηση στην πολυπόθητη ανάπτυξη της χώρας;

Υπουργός : Το νέο πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης έχει μια στρατηγική καινοτομία, την αποκέντρωση των κονδυλίων. Από τα 6 δις. Ευρώ που είναι το σύνολο των πόρων (4,2 δις. η κοινοτική συνδρομή και τα υπόλοιπα 1,8 δις. Ευρώ η εθνική και ιδιωτική συμμετοχή) το 30%, δηλαδή ένα ποσό της τάξης του 1,8 δις. Ευρώ, θα το διαχειρίζονται οι 13 Περιφέρειες για έργα και αναπτυξιακές δράσεις ανάλογα με τις ανάγκες των Ελλήνων παραγωγών και της κάθε περιοχής. Σημειώνω ότι για ορισμένες δράσεις προβλέπεται η διάθεση του 100% των πόρων στις Περιφέρειες.

Η έμφαση λοιπόν δίδεται σε τοπικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες. Η διασπορά των πόρων και ο σχεδιασμός των αναπτυξιακών πρωτοβουλιών θεωρώ ότι θα οδηγήσει σε υψηλή απορρόφηση. Οι Περιφέρειες καλούνται μέσα από ένα σύνολο αναπτυξιακών παρεμβάσεων, δημόσιων και ιδιωτικών, να υλοποιήσουν τις στρατηγικές τους επιλογές για τον αγροδιατροφικό τομέα.

Όλη μας η προσπάθεια κατά την προετοιμασία και κατάθεση του εθνικού φακέλου για τον τη νέα ΚΑΠ εστιάστηκε στο πώς θα κρατήσουμε την ελληνική ύπαιθρο ζωντανή, ακμαία και προσοδοφόρα και πως θα βοηθήσουμε τον αγροτικό τομέα να γίνει ένας από τους στυλοβάτες για την ανάκαμψη και ανάπτυξη της χώρας και της ελληνικής οικονομίας.